HISTORIA KOLEKCJI

Fotografie Wiktora Pentala i Henryka Makarewicza porównywane są przez kuratorów i krytyków z dorobkiem największych klasyków światowej fotografii humanistycznej/reportażowej. Jednocześnie przez sporą dozę abstrakcji wychodzą daleko poza kategorię zapisu dokumentalnego, funkcjonując swobodnie w obszarze sztuki i dając możliwość do ponownych odczytań. Spora część prac naznaczona jest niezwykłym poczuciem humoru i dystansem do systemu, przez co mogły zostać zaprezentowane dopiero po latach, szybko zdobywając międzynarodowe uznanie.
Zbiór fotografii dokumentujący pierwsze lata Nowej Huty jest w sporym stopniu zapisem wymiernym dla doświadczenia całej Polski. Interesującym szczególnie, gdyż na fotografiach zapisana jest nieoficjalna wersja historii niespełnionego snu polskiego komunizmu. Same fotografie stanowią wyjątkowy zapis pierwszych lat nowego miasta, eksperymentalnego projektu. Autorzy zdjęć z racji wykonywanych zawodów (budowniczego oraz operatora Polskiej Kroniki Filmowej) mieli jako nieliczni możliwość prowadzenia dokumentacji fotograficznej procesu powstawania Nowej Huty. Zwiększa to znacząco wartość historyczną ich dzieł. Poza zbiorem Pentala i Makarewicza zachowały się jedynie cząstkowe zapisy wizualne, z których nie sposób złożyć całościowego dokumentu pozwalającego zbudować ogląd na całość nowohuckiej koncepcji i jej faktycznej ewolucji.

Kiedy ponad 10 lat temu Fundacja Imago Mundi rozpoczęła prace nad przedstawiającym pierwsze lata Nowej Huty zbiorem zdjęć Wiktora Pentala i Henryka Makarewicza, 170 unikatowych artystycznie i historycznie fotografii po raz pierwszy zostało przedstawionych szerokiej publiczności. Realizacja kolejnych etapów wnioskowanego projektu, realizowanego wg. planu na przestrzeni kolejnych 2 lat po zakończeniu pierwszego etapu, ma docelowo za cel digitalizację i udostępnienie min. 3000 nowych obiektów.

Henryk Makarewicz był polskim fotografem, operatorem Polskiej Kroniki Filmowej. Jego zdjęcia dokumentują życie Nowej Huty od początku jej istnienia. Fotoreporterski rozpoznawalny styl porównywany jest do sposobu pracy ojca fotoreportażu Henri Cartier­Bressona. W dziełach Makarewicza uderza umiejętność znalezienia się w centrum wydarzeń, idealne kadry, formalna perfekcja.

Wiktor Pental to fotoreporter, budowniczy Nowej Huty. W 1958 roku jako pierwszy wykonał na filmach Agfa kolorowe zdjęcia nowej dzielnicy, które teraz są niezwykle cennym dokumentem tamtych czasów. Jego fotografie, oprócz wielkiej budowy, przedstawiają także życie codzienne mieszkańców Nowej Huty, ukazane często z humorem i dystansem. Za: http://culture.pl/pl/tworca/wiktor­pental

Na samym początku pracy na zbiorze, na przestrzeni 2006 i 2007r. wykonane zostały wglądówki z całości materiału. W jakości archiwalnej umożliwiającej pierwsze udostępnienie, ze zbioru na który składa się niemal 10 tys. negatywów, zdigitalizowano jedynie 170 wybranych fotogramów. Skala i zakres czasowy materiału (1949­ca1970) oraz rosnące zainteresowanie zbiorem tak w Polsce, jak i na świecie powoduje, iż ten jedyny tak obszerny i wielowarstwowy zapis pierwszych lat Nowej Huty, dokumentujący zarówno powstawanie czołowego projektu polskiego komunizmu, jak i będący zapisem jego powolnej porażki i upadku zasługuje na konieczne pełne zabezpieczenie i udostępnienie zarówno w kręgach profesjonalnych (badacze, kuratorzy, artyści, dziennikarze), jak i wobec szerokiego odbiorcy.

Wybrane i zdigitalizowane 170 zdjęć zaprezentowane zostało szerokiej publiczności w ramach akcji wystawienniczej „802 procent normy” w przestrzeni miejskiej Warszawy (wielkoformatowe powiększenia portretów budowniczych Nowej Huty na bryle Pałacu Kultury i Nauki, billboardy i citylighty w mieście) oraz Sali Marmurowej PKiN. Twarze bohaterów zdjęć z fotografii Pentala i Makarewicza poznali wszyscy warszawiacy, a samą wystawę zobaczyło ok. 15 tys. osób. Widoczne na bryle PKiN fotografie przyciągnęły uwagę wszystkim mediów. Akcję komentowały m.in. Wiadomości, Panorama, Teleexpress, Polskie Radio Program III, Radio Zet, PAP. O akcji oraz wartości kolekcji pisały najważniejsze polskie tytuły: „Przekrój”, „Rzeczpospolita”, „Gazeta Wyborcza”, „Gazeta Polska”. Za pośrednictwem mediów powojenna historia Krakowa dotarła do 5 mln mieszkańców Polski.

Chwilę później, w budynku dawnego kina „Światowid” w Nowej Hucie została otwarta wystawa „802 procent normy”, którą obejrzało 5 tys. osób. Była to pierwsza wystawa w rewitalizowanym budynku kina i jak do tej wystawa o
największej frekwencji spośród wszystkich tam zaprezentowanych. Dzięki niej prace Makarewicza i Pentala traktowane są jako nieodłączne dobro kulturowe dzielnicy, a prezentowane na niej obrazy zyskały status kultowych.

WARSZAWA:

Akcja wystawiennicza „802 procent normy” przestrzeń miejska Warszawy oraz Sala Marmurowa PKiN – 2007

copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi

KRAKÓW:

Wystawa”802 procent normy” – budynek dawnego kina „Światowid”, 2007

copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi

PARYŻ:

Paris Photo 2012, Grand Palais

copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi
copyright by Fundacja Imago Mundi